سازمان همیاری ایرانیان كه با اتكا به حمایت اداره مهاجرت استرالیا قریب به بیست سال پیش راه اندازی شده ، تشکس است مستقل و غیر انتفاعی كه هدف آن حفاظت از منافع اجتماعی، قضایی و فرهنگی ایرانیان در استرالیا می باشد كه این امر را به طور عمده از طریق ارائه اطلاعات، مشاوره، خدمات رفاهی و فرهنگی و تلاش برای گرفتن امتیازات بیشتر برای ایرانیان در چار چوب قوانین استرالیا بایستی انجام دهد، اما باید گفت برای رسیدن به این نقطه تاكنون چه تدابیری اندیشیده شده و جایگاه فرهنگی ایرانیان در استرالیا پس از بیست سال فعالیت این سازمان كجاست؟
حفظ و اشاعه فرهنگ ایرانی و همچنین آشنا سازی ایرانیان با جامعه استرالیا و ارزش ها و بنیادهای اجتماعی این كشور از جمله اصول بنیادینی است كه سازمان همیاری ایرانیان بدان خاطر تاسیس شده است ، از طرفی این سازمان موظف است كه نقش جامعه ایرانی را در پیشبرد اصول چند فرهنگی جامعه استرالیا ارتقا داده و فرهنگ والای ایرانی را حفظ نماید. اما با نگاهی به نتایج نظرسنجی منتشره در خلیج فارس ، 33 درصد از شرکت کنندگان در این نظرسنجی معتقدند كه این سازمان در حد و اندازه های لازم عمل نكرده و 12 درصد نیز حتی نقش این سازمان را در برخی موارد معكوس دانسته اند.
شكی نیست كه تاسیس سازمان همیاری ایرانیان بر مبنای نیازهای جامعه ایرانی صورت گرفته، اما باید اذعان داشت كه این نیازها در مقاطع مختلف زمانی دستخوش تغییرات بسیاری شده است كه به نظر می رسد این سازمان نتوانسته خود را با شرایط جدید هماهنگ سازد و از قافله تغییر و تحولات و بافت جدید جامعه ایرانی در استرالیا عقب مانده است.
یكی از مهمترین انتقاداتی را كه می توان به عملكرد سازمان همیاری وارد داشت عدم تطابق با نیازهای حال حاضر جامعه ایرانی در استرالیاست ،زیرا طیف ایرانیانی كه اخیراً وارد استرالیا می شوند با دیگر ایرانیانی كه در دهه هشتاد و نود میلادی قدم به این سرزمین نهاده اند تفاوت های عمده داشته و در نتیجه نیازهای متفاوتی دارند.
شاید بتوان از لحاظ دسته بندی، ایرانیانی راكه در دهه هشتاد و نود وارد استرالیا شده اند بیشتر كسانی دانست كه به دلایل مختلف سیاسی و اجتماعی ایران را ترك گفته اند و از طریق مسائل انساندوستانه و یا با اخذ پناهندگی سیاسی توانسته اند اقامت دائم را در استرالیا اخذ نمایند. از این رو ، استرالیا بر اساس عضوی از جامعه جهانی و بر اساس كنوانسیون های متعدد سازمان ملل ،موظف بوده كه زمینه اسكان و اقامت این دسته ایرانیان را در استرالیا فراهم آورد و به همین خاطر سازمان همیاری به عنوان یك بازوی دولت استرالیا، در یك برهه زمانی، خدمات بسیاری را به هموطنان ایرانی ارائه كرده است، اما در حال حاضر از یك طرف وضعیت ایرانیانی كه به استرالیا وارد می شود به گونه دیگری است و از طرف دیگر نیازهای جامعه ایرانیانی كه از قبل در استرالیا ماوی گزیده متفاوت است .
در سالهای اخیر ، عمده ایرانیانی كه وارد استرالیا شده اند شامل كسانی هستند كه یا از طریق مهاجرت قدم به این كشور نهاده اند و یا اینكه از طریق ویزای دانشجویی و یا ویزای كار و تعطیلات به استرالیا آمده اند. اگرچه شاید از لحاظ ساز و كار قانونی ، سازمان همیاری موظف به ارائه خدمات به دو دسته اخیر ایرانیان نباشد، اما سئوال اینجاست كه این سازمان در مقابل دریافت کمکهای دولتی، چه خدماتی به دیگر مهاجرینی كه یا اخیراً به استرالیا آمده اند و یا در حال ورود به استرالیا هستند ارائه می كند؟
شكی نیست که وجود جامعه ایرانیان مقیم استرالیا ، موجودیت و تداوم تشکیلاتی به نام سازمان همیاری ایرانیان را توجیه کرده است ، بنا بر این منطقی به نظر میرسد که این سازمان در کنار صرف بخشی از بودجه دریافتی از دولت برای امور جاری خود ، بخشی دیگر را نیز مصروف خدمات خود به اقشار مختلف جامعه ایرانی نماید، اما به كرار شنیده می شود كه تمامی این بودجه بابت حقوق پرسنل و هزینه های ساختمان خرج می شود و بدین خاطر هیچگونه حمایتی از پروژه های فرهنگی و اجتماعی به عمل نمی آید. حال سئوال اینجاست چگونه است كه بودجه ای به نام جامعه ایرانی گرفته می شود و تماما به هزینه های ساختمان و حقوق پرسنل اختصاص میابد ؟ میزان این بودجه چه مقدار است؟ و اولویت بندی در اختصاص این بودجه بر چه اساس است ؟
بر اساس اسناد منتشره اداره مهاجرت استرالیا سازمان همیاری ایرانیان مبلغ 150867 دلار به عنوان كمك از یك ژانویه تا 31 دسامبر 2006 دریافت كرده است و بر اساس قرارداد فی مابین این سازمان با اداره مهاجرت، هیچگونه الزامی در محرمانه نگه داشتن شرح خدمات وجود ندارد- لازم به ذكر است این كمك بطور متناوب سالیان سال است كه به سازمان همیاری اعطا می شود- اما نكته قابل تامل اینجاست كه آیا در تمامی سالهایی كه از عمر این سازمان ایرانی می گذرد، گزارشی از عملكرد آن در مطبوعات و یا رسانه های جمعی ایرانیان به چاپ رسیده است؟
نكته دیگر اینكه ، چه نهادی متولی جهت دهی و ساماندهی امور فرهنگی و اجتماعی این سازمان را بر عهده دارد و اولویت بندی نیازهای فرهنگی و اجتماعی جامعه ایرانی بر چه اساس علمی صورت می گیرد ؟ همچنین سازمان همیاری چه مشوق هایی را برای فعال سازی پروژه های فرهنگی در اختیار فعالان فرهنگی و اجتماعی می گذارد؟ به بیانی دقیق تر ، سالیانه چه كمك هایی و تحت چه عناوینی در دسترس فعالان امور فرهنگی و اجتماعی قرار می گیرد؟ دسترسی به اطلاعات و پروژه های قابل اجرای فرهنگی در كجا قابل دستیابی است و سازمان همیاری چگونه بطور منصفانه این فرصت ها را برای همه جامعه ایرانی فراهم می آورد؟
بعنوان مثال در گزارش سال 2006 – 2005 كمیسیون ارتباطات اجتماعی ( CRC) آمده است كه 8745 دلار كمك بابت استخدام یك مددكار جوانان برای ارائه خدمات به جوانان ایرانی به سازمان همیاری ایرانیان اعطا شده و همچنین در سال 2005-2004 مبلغ 11000 دلار بابت» استخدام یك مددكار جوانان برای اطلاع رسانی به سالمندان ایرانی « اختصاص یافته است، انتخاب افراد برای پروژه های مذكور بر چه اساسی بوده و اطلاع رسانی در این رابطه در كجا صورت گرفته است ؟ با توجه به اینكه سازمان همیاری نه اطلاعات را در اینترنت منتشر می كند و نه در نشریه خود پیك همیار و نه در نشریات فارسی زبان ، پس چگونه این سازمان می تواند ادعا نماید كه فرصتی یكسان را برای دست اندركاران امور اجتماعی و فرهنگی برای شركت در این پروژه ها فراهم آورده است؟ آیا تمامی ایرانیان از وجود چنین طرح هایی مطلع بوده اند تا حداقل بتوانند در صورت تمایل در این پروژه ها مشاركت داشته باشند؟
همچنین بر اساس اسناد منتشره پارلمان استرالیا سازمان همیاری مبلغ 69255 دلار بابت خدمات اسكان ایرانیان در بودجه سال 2006 تا 2007 خود دارد ، اما اینكه چه كسی شامل این خدمات تاكنون شده است و این مبلغ برای اسكان چه تعداد ایرانی هزینه می شود، و چه كسانی مشمول ارائه این خدمات می شوند، هیچ اطلاعاتی رسماً از طرف سازمان همیاری منتشر نشده است، تا واجدین شرایط بتوانند در این خصوص اقدام نمایند.
در یكی دیگر از اسناد منتشره سازمان همیاری تحت عنوان پروژه:» ارائه خدمات مستقیم به مهاجرین فارسی زبان تازه واردی كه در مناطق Baulkam Hills، Liverpool و Hornsby زندگی می كنند، به ترتیب طی سالهای 2005 مبلغ 67897 دلار و در سال 2006 مبلغ 69225 دلار و در كل مبلغ 137152 دلار كمك دولتی دریافت كرده و برای ایرانیان ساكن غرب سیدنی تحت همین پروژه در سال 2005 مبلغ 60216 دلار دریافت كرده است، اما اینكه چه تعداد از ایرانیان تحت پوشش این طرح قرار گرفته اند اطلاعاتی بطور رسمی در رسانه های جمعی و نه در اینترنت انتشار نیافته است.
به بیانی دقیق تر و بر اساس مفاد قرارداد، سازمان همیاری ایرانیان در سالهای 2005 و 2006 باید مبلغ 197368 دلار « صرف مطالعه، اطلاع رسانی، ارجاع هموطنان ایرانی به مراكز مختلف، كارهای گروهی و دسته جمعی، برنامه ریزی برای ارائه خدمات و افزایش ظرفیت» مهاجرین فارسی زبان و ایرانیانی كه از طریق خدمات انساندوستانه وارد استرالیا شده اند، هزینه می كرد. قضاوت درباره چگونگی و كیفیت ارائه این خدمات و اقدامات انجام شده بحثی جداگانه می طلبد و نیاز به اظهارنظر افرادی دارد كه در طرح مذكور شركت داشته اند.
